Ho, tot hier en niet verder…!

De psychosociale weerbaarheid van kinderen en jongeren met emotionele, gedrags- of sociale problemen vergroten, of voorkomen dat ze met deze problemen geconfronteerd worden

Ho tot hier en niet verder

Stevig in je schoenen – Lekker in je vel!
Je wilt als ouder(s) niets liever dan je kind gelukkig zien. Soms lukt het een kind niet om blij te zijn met zichzelf of in het contact met anderen. Elk kind heeft het nodig om zich geliefd en geaccepteerd te voelen, erbij te horen, samen met anderen plezier te beleven. Niet voor elk kind is dat vanzelfsprekend of gemakkelijk. Soms is een kind te véél, te vaak boos, bang of verdrietig. Soms weet je het als ouder of leerkracht niet meer … Een training kan kind, ouders en leerkracht helpen de goede weg (weer) te vinden, zodat ze weer blij met en trots zijn op zichzelf: stevig in je schoenen en lekker in je vel!

‘Ho, tot hier en niet verder…!’ is een speelse, persoonlijke en warme benadering die de psychosociale weerbaarheid van kinderen en jongeren vergroot en ook de ouders/opvoeders steunt bij het versterken van hun opvoedvaardigheden. Er zijn trainingen voor kinderen van 7 tot 12 jaar en hun ouders, voor pubers van 12 tot 18 jaar en hun ouders, en schoolprojecten, bestaande uit coaching voor leerkrachten, groepsgewijze training in de klas, workshops voor het team, bijeenkomsten met ouders.

Bewegen is leren met je hele lijf
Leren doen we van nature door actief te experimenteren en te ervaren. Bewegen en lichamelijkheid spelen een belangrijke rol in het contact met anderen. In het bewegen laat je zien wie je bent, hoe je in het leven staat en met anderen omgaat.
Het bewegen hangt samen met en beïnvloedt de emotionele beleving, het denken over, het begrip van en de relatie met jezelf en anderen. Een beter besef van de invloed en de gevolgen van het eigen gedrag helpt betere keuzes te maken en meer verantwoordelijkheid te nemen voor wie je bent en wat je doet.

Voor wie?
‘Ze moeten mij altijd hebben!’, ‘Niemand vindt mij leuk’, ‘Ik ben bang voor …’,‘Ik word heel gauw boos!’, ‘Mij krijgen ze niet meer, ik sla er direct op’, ‘Ik kan niets’, ‘Ik voel me waardeloos’, ‘Het is mijn eigen schuld’, ‘Ik heb geen rust in mijn kont.’
De methode is voor alle kinderen die moeite hebben met het contact met zichzelf en anderen. Die zich terugtrekken of juist erg opvallen (overheersen) in het contact met anderen. Voor ouders die soms al van alles hebben geprobeerd, en zelf ook graag een steuntje in de rug willen. Deelname is mogelijk voor alle kinderen en ouders van wie de individuele of gezinsproblematiek niet zo groot is, dat zij niet in de groep kunnen functioneren.

De kind-oudertraining ‘Ho, tot hier en niet verder…!’
De kind-oudertraining bestaat uit twaalf bijeenkomsten van anderhalf uur voor de kinderen én gemiddeld vier bijeenkomsten van 2,5 uur voor de ouders. Spel, beweging, tekenen, verbeelding, nadenken over en verwoorden van eigen ervaringen helpen het zelfvertrouwen en de vaardigheden om met zichzelf en anderen om te gaan te vergroten. Bovendien beleven de kinderen veel plezier! Plezier is een voorwaarde om echt te leren. De trainingsgroep vormt een ‘oefenpodium’, een veilige omgeving om te experimenteren met nieuw en passender gedrag. Het ervaringsgerichte leren spreekt zowel het emotionele, relationele, cognitieve als motorische brein van de kinderen aan. Sterke kanten worden benut en zwakke kanten gecompenseerd en/of gericht versterkt.

Ouders delen hun ervaringen, zorgen en vragen. Zij kijken op een andere manier naar zichzelf en hun kind, en leren vaardigheden waarmee zij de relatie versterken, het kind steunen en hem tegelijkertijd ruimte geven om zo veel mogelijk (te leren) voor zichzelf te zorgen.
Naast de training krijgen de kinderen en de ouders elk een eigen werkboek, waarmee de integratie van het geleerde versterkt wordt. Met kind en ouders vinden vooraf, tussentijds en na de training gesprekken plaats, waarin de doelen en voortgang besproken worden.
Sinds 1995 volgden meer dan 12.000 kinderen en ouders met opvallend goede resultaten de trainingen.

Niet het probleem, het kínd als geheel staat centraal
Bouwen aan eigenwaarde, zelfvertrouwen en vaardigheden versterkt het gevoel dat je ertoe doet! De positieve ervaringen in de groep leeftijdgenoten vergroten het innerlijke gevoel goed te zijn, zoals je bent, erbij te horen, en het besef van wie je bent en wat je kunt.
• Lichamelijke component: ‘In de beweging ervaar ik wie ik ben’
Kinderen leren luisteren naar hun lichaamssignalen, krijgen oog voor lichaamstaal van zichzelf en anderen. Het besef van eigen (fysieke) grenzen neemt toe en ze leren (non-)verbale vaardigheden om deze op passende wijze aan te geven. Ook ontwikkelen ze inzicht in (fysieke) grenzen van anderen en leren ze hiermee rekening houden in sociale situaties.
• Emotionele component: ‘Ik ben niet mijn emoties, ik heb emoties’
Kinderen leren om hun emoties beter te reguleren. Manieren om rust te vinden in zichzelf en beter om te gaan met gevoelens van woede, blijdschap, somberheid en angst.
• Relationele component: ‘Jij die mij ik maakt …’
Kinderen ontwikkelen een positiever beeld van zichzelf door de feedback van trainers, groepsgenoten en ouders op hun positieve eigenschappen en gedrag.
Sociale vaardigheden worden spelenderwijs en oefengericht versterkt: de eigen behoeften op een constructieve manier duidelijk maken: zeggen wat je leuk of niet leuk vindt; beter luisteren naar anderen; iets vragen, een ander helpen of steunen.
• Cognitieve component: ‘Vrijheid is niet het resultaat van inspanning, maar van inzicht’
Spelenderwijs leren kinderen om signalen van anderen op juiste wijze te interpreteren; beter te zien wat de invloed/gevolgen zijn van hun eigen gedrag en hun gedrag daarop afstemmen. Ze leren zelfstandig problemen op te lossen.

Begeleiding en coaching
De trainer steunt, beschermt, daagt uit, begrenst, inspireert en bekrachtigt door middel van
psychomotorische en cognitief-therapeutische interventietechnieken. Hij/zij staat borg voor het scheppen van positieve leerervaringen, waarmee de ontwikkeling van angstig/teruggetrokken (internaliserend) gedrag en/of grensoverschrijdend gedrag (externaliserend) wordt voorkomen en/of doorbroken.

De ouder-kindrelatie
Ouders en kinderen zijn onverbrekelijk met elkaar verbonden en beïnvloeden elkaar wederzijds. Onderscheid maken tussen wie het kind is en wat het doet, en de positieve intentie zoeken achter negatief of lastig gedrag leidt naar effectievere oplossingen en gedrag. Ouders vergroten hun vaardigheid om te luisteren en hun kind te helpen zelf oplossingen voor problemen te vinden. Zij worden zich meer bewust van hun ‘voorbeeldgedrag’ en eigen opvoedingsstijl. Zij leren disfunctionele gedachten of gedragspatronen te herkennen en om te buigen. Ook krijgen ouders zicht op wat te doen in risicosituaties, zoals pesten en (seksueel) misbruik.

Jolanda 6 jaar − groep 2 ‘Kan u mij helpen? Ik ben vaak bang, ook dat iemand mij mee wil nemen. Ik weet niet wat ik moet doen als iemand aan mij vraagt om mee te gaan. Ik droom er vaak over, of soms word ik midden in de nacht wakker, omdat ik denk dat er iemand is die dat komt doen.’

Na de training
‘Ik kan nu heel veel dingen! Ik ben goed in de “boom” en de “ik-boodschappen”. Als ik boos ben, ga ik op mijn kamer “donderwolken”, papa en mama vinden dat goed, ze mogen dan niet binnen komen. Ik moet het zelf doen, anders werkt het niet goed. Op school kan ik nu gewoon “nee” zeggen. Mijn vriendinnetjes doen nu ook eens iets wat ik bedacht heb of leuk vind! De juf vindt dat heel knap van mij, en dat ik het ook zo goed zeg. Dat komt door de “ik-boodschappen” en ook door het aankijken.
Ik ben niet meer bang dat iemand mij meeneemt, want ik ken alle regels van de “vreemdeling” uit mijn hoofd. Ik heb geen dromen meer en als ik toch wakker word, heb ik mijn “binnenvriend”. Die komt altijd, als ik maar wil. Soms als er iets naars is, doe ik het in de “vuilnisbak met de gele luchtballon”.
Ik heb nu geen probleempjes meer, nou, bijna geen. Ik ben nu meestal blij! Als er weer problemen komen, dan kan ik weer naar de training voor grote kinderen. Dat mag van papa en mama.’

Reactie van de ouders
‘Zo jong als ze is, praat ze over dingen waar kinderen van haar leeftijd niet mee bezig zijn. Ze hoort dingen waar volwassenen over praten en vraagt erover door. Op school scoort ze in alles hoog, maar sociaal en emotioneel is ze “anders”. De training hielp haar zichzelf positiever te waarderen. Ze heeft nu meer zelfvertrouwen en rust en laat angstige gedachten sneller los.
We hebben zelf ook veel geleerd in de oudercursus. We stemmen beter af, dat helpt fantastisch: nu en voor de toekomst. We, of eigenlijk ik,’ zegt vader, ‘ontdekte dat ik met haar praatte als een volwassene. Ik verklaarde alles, soms de meest gecompliceerde ontwikkelingen. Nu doe ik het heel anders en dat werkt veel beter bij mijn kinderen. We begrijpen elkaar nu ook beter. En … het is nog leuker ook op kindniveau!
We leerden om onze dochter te respecteren als ze haar probleempjes op haar manier wil aanpakken. Er mag best iets misgaan … En ze kan meer dan wij dachten.
Jolanda gebruikt veel oefeningen uit de training, ze bieden houvast. Het gaat nu goed met haar. Ze slaapt veel beter en bij het buitenspelen “speelt” ze echt, zonder angst.
We horen dat ze op school ook meer van zich laat horen en situaties meteen aanpakt.
Ze is nog jong, maar we denken dat de training haar “anders wijs” heeft gemaakt. Wat zijn we blij dat we nu al de training met haar gedaan hebben. Zo veel profijt!’

Thijs 13 jaar – vwo ‘Weet ik veel waarom ik me bezighield met digitale “bedreigingen”, ik vond het wel grappig. Ik had nooit gedacht dat de politie zich met zulke onbenulligheden zou bezighouden. Ja, ja, het was op het randje, maar ik laat me niet meer aan de kant zetten. Het is genoeg geweest, ik ben op de basisschool jarenlang de pineut geweest, ze gaan met mij geen loopje meer nemen. Ik weet ook wel dat ik zo niet verder kan en dat het moet stoppen, maar ik wil niet meer terug naar dat dagelijkse rotgevoel en die eindeloze pesterijen.’

Na de training
‘Het gaat nu supergoed met mij. Niks aan de hand. Nooit geweten dat “het” en “ik” zo in elkaar zitten. Ik moest in de training wel echt een drempel over, toen ik ontdekte dat ik eigenlijk heel gevoelig ben. Om dat in de volle groep toe te geven vond ik heel moeilijk. Is het een “zwakke” of juist een “sterke” kant?! Daar heb ik lang over nagedacht. Het gaf me wel een kik om alles te uiten, en niemand vond het stom of niet cool. Op school ben ik andere jongeren op gaan zoeken. Ik weet nu beter wat ik voel en kan nu anders contact maken. Ik heb het niet meer nodig om stoer en interessant te doen en dat pesters me koud laten. De training is alweer een jaar geleden. Ik denk er bijna nooit meer aan. Ik voel me supergoed en dat gaat vanzelf. Zo … en dat de rest van mijn leven!’

Reactie van de ouders
‘Alle pesterijen waar onze zoon op de basisschool mee te maken had, hebben diepe sporen achtergelaten. We hoopten dat hij op de middelbare school met een nieuwe start alles achter zich zou laten. Eerst leek het goed te gaan, tot we begrepen dat hij de rollen omdraaide en nu nota bene de “pester” is: je eigen kind! We waren totaal sprakeloos en kapot, toen de politie ons op de hoogte bracht.
Wat zijn we blij dat we deze training vonden. Thijs is nu echt een ander kind. We hebben weer een goed gevoel in ons hart. Hij is veel rustiger en als er zich iets lastigs voordoet, blijft hij rustig en zoekt een oplossing. Hij schaamt zich ook niet meer om advies te vragen. Gelukkig weten ook wij dankzij de oudercursus hoe een win-winsituatie bereikt kan worden. Zijn rust heeft bij ons de spanning weggehaald. Dat is nu nog steeds zo, ook na een jaar. We zijn er al helemaal aan gewend geraakt. Soms vragen we ons wel eens af hoe het zonder training afgelopen zou zijn. Geluk bij je kind is jouw geluk!’

Eenjarige deeltijdopleiding tot trainer Psychosociale weerbaarheid
Er zijn 85 opgeleide en gecertificeerde trainers in de methode ‘Ho, tot hier en niet verder…!’ in Nederland en België. Zij verzorgen de trainingen voor kinderen, ouders en leerkrachten alsmede schoolprojecten. Deze trainers volgden de eenjarige deeltijdopleiding van stichting Uit eigen beweging op post-HBO-niveau voor professionals. De opleiding is geaccrediteerd door de Stichting Registratie Vaktherapeutische beroepen.
Efficiëntie, transparantie en doelgerichtheid zijn begrippen die het huidige hulpverleningsklimaat domineren. Met de methode ‘Ho, tot hier en niet verder…!’ beschikken ze over een helder gestructureerde werkwijze, die inspireert tot een persoonlijke, speelse en warme benadering, bij het werken met kwetsbare kinderen zo belangrijk. Jaarlijks vinden ook introductie- en methodiekworkshops plaats.
De universiteit Nijmegen houdt zich bezig met beschrijving van en onderzoek naar de effecten. Meer informatie via stichting Uit eigen beweging en haar website: www.uiteigenbeweging.nl.

Boeken
De methode is beschreven in een handleiding en daarbij horende werkboeken:
Kool, J., ‘Ho, tot hier en niet verder ..!’ Training in psychosociale weerbaarheid voor kinderen van 7 tot 12 jaar en hun ouders. Acco, Leuven 2000, 2006. ISBN 978 90 3345 9931
Kool, J., Werkboek voor ouders en opvoeders. Acco, Leuven 2000, 2006b. ISBN 978 90 3345 9955
Kool, J., Werkboek voor kinderen. Acco, Leuven 2000, 2006c. ISBN 978 90 3345 9948
Meer informatie en publicaties in vakbladen en tijdschriften zijn te vinden op www.uiteigenbeweging.nl.

Stichting Uit eigen beweging
Vliek 10
6235 NR Ulestraten
043-3261847
www.uiteigenbeweging.nl
stichting@uiteigenbeweging.nl

Social media

http://stichting-uiteigenbeweging.blogspot.nl/

www.facebook.com/pages/Stichting-Uit-eigen-beweging/156720721082745

handjes basis_blauw