KiddyMinds mindfulnesstraining

Een training voor kinderen die op zoek zijn naar innerlijke rust

De kindertijd is geen zorgeloze tijd
Steeds vaker melden zich kinderen met uiteenlopende problemen zoals slaapstoornissen, eetstoornissen, angststoornissen, emotionele en gedragsmatige problemen. Ook psychosomatische klachten zoals hoofdpijn, nekpijn, maag- en darmklachten worden vaak gehoord.

Kinderen zijn net als volwassenen onderworpen aan stress en spanning. Hun stress is vaak multifactorieel bepaald. Stressfactoren kunnen gerelateerd zijn aan hun specifieke ontwikkelingsfase en ontwikkelingstaken. Het niveau van stresservaring hangt onder andere samen met de mate waarin ze een beroep kunnen doen op hun eigen veerkracht en copingvaardigheden. Vele stressfactoren zijn tevens contextgebonden, in interactie met hun omgeving. Vaak zijn kinderen het slachtoffer van frustraties en woede van anderen. Daarnaast worden ze overladen met een massa aan informatie door allerlei kanalen zoals tv, computer en gsm, en leven ze in een maatschappij die gericht is op prestatie en materialisme. Gezinssamenstellingen worden complexer en door de vele naschoolse activiteiten zoals sporten, jeugdbeweging, muziekschool, … vinden ze geen rust meer. Mindfulness leert hun even te stoppen en zachtjes en vriendelijk contact te maken met de gedachten, lichamelijke sensaties en gevoelens om vanuit een rusttoestand adequate keuzes te maken.

Speciale manier van oplettend zijn
Mindfulness wordt reeds 2500 jaar beoefend in India onder de naam Vipassana, wat eigenlijk betekent dat we de dingen zien zoals ze werkelijk zijn, zonder gekleurde bril. Het is een levenswijze waarbij men leert bewust in het ‘nu’ te leven, op een milde manier en zonder (voor)oordeel. Niet alleen volwassenen, maar ook kinderen leven op de automatische piloot. Ze leven tenslotte in een wereld waarin ze moeten luisteren en uitvoeren wat van hen wordt verwacht. Bijvoorbeeld:  op een blad dat de kinderen in de mindfulnesstraining ontvangen, staan naam en datum. Spontaan vullen kinderen hun naam en datum in zonder dat daarnaar wordt gevraagd. De kinderen voelen de werking van hun automatische piloot en merken op dat ze het zo gewoon zijn van in de klas.

Mindfulness leert kinderen introspectief te worden, stil te staan bij hun ervaring zoals die zich voordoet. Dat wil zeggen dat ze op een objectieve manier leren hun gedachten en gevoelens te zien en te ontdekken hoe ze gewoonlijk reageren op bepaalde omstandigheden en hoe het anders kan.

MBSR-MBCT
Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) is ontwikkeld in de jaren zeventig door de Amerikaan Dr. Jon Kabat-Zinn. Het programma werd oorspronkelijk gebruikt als stressreductie- en relaxatieprogramma voor mensen met chronische pijnklachten.

Voortbouwend op dit programma ontwikkelde psycholoog Segal samen met zijn collega’s Marc Williams en John Teasdale een variant op het programma, Mindfulness Based Cognitive Therapy (MBCT). Ze combineerden een aantal kernoefeningen uit de training van acht weken met cognitieve en gedragsmatige technieken. Het programma is vooral gekend als training voor de preventie van depressie of tegen herval.

KM mindfulness voor kinderen
Veronique Benoit, psychotherapeute ip. en mindfulnesstrainer, legde zowel het stressreductieprogramma als het cognitieve programma naast elkaar, respecteerde de bestaande termijn van acht weken en hield bij de ontwikkeling van het programma rekening met de ontwikkelingspsychologie van kinderen en de ervaringen van de Amerikaanse trainingsprogramma’s.

In 2007 werden de eerste open kindertrainingen gegeven in België, om dan halverwege 2008 mee te draaien in een tweejarig onderzoeksproject ‘Mindfulness bij kinderen op twaalf basisscholen in Oost- en West-Vlaanderen’. Een vijfhonderdtal leerlingen volgden het schoolprogramma. De vele kinderen werden Veroniques leermeester. Uit ervaringen van op school en in open trainingen werden conclusies gehaald. Meditaties werden vereenvoudigd en bewegingsmomenten werden speelser gemaakt. Gedurende vijf jaar werd het programma voortdurend geëvalueerd en bijgestuurd.

KM mindfulnesstraining
De acht weken open training wordt opgesplitst volgens leeftijdscategorie. Groep 1 beperkt zich tot vijf ouders en vijf kinderen van 7 en 8 jaar. Hier is de aanwezigheid van een ouder noodzakelijk voor een goede begeleiding en ondersteuning. In groep 2 nemen enkel kinderen deel, van 10, 11 of 12 jaar. Deze groep beperkt zich tot maximaal zeven of acht kinderen, rekening houdend met de verschillende problematieken binnen de groep.

Een aantal opvallende verschillen met training van volwassenen zijn:

  • de sessie duurt negentig minuten;
  • eenvoudig taalgebruik;
  • verkorte meditatieoefeningen;
  • informatief bijbehorend boekje met cd voor ouder en kind (Mindfulness met kinderen, uitgeverij Witsand);
  • speelse aanpak;
  • gebruik van verhalenboek van Frog De Wenskikker, onze mascotte;
  • afwisseling en dynamiek;
  • gebruik van metaforen, beelden, opdrachten.

Doel van de KM mindfulness voor kinderen
De training combineert ademmeditaties met een aantal ervaringsgerichte opdrachten om kinderen bewust te maken van hun denken, hun lichamelijke sensaties, hun emoties en hun handelen.

Deze aandachttraining reikt tools aan om:

  • beter te leren omgaan met doemgedachten;
  • meer voeling te krijgen met het lichaam;
  • niet te verdrinken in overweldigende emoties;
  • zichzelf te ontdekken en te aanvaarden;
  • creatieve bewuste keuzes te maken;
  • innerlijke rust te ontdekken;
  • mild en vriendelijk te zijn voor zichzelf en in relatie met de omgeving;
  • hier en nu aanwezig te zijn;
  • onbevooroordeeld en nieuwsgierig te blijven.

Uitspraken van kinderen over de KM mindfulnesstraining:

  • Ik heb veel meer aandacht voor wat ik in mijn mond steek en soms is dat raar wat ik nu ontdek.
  • Als ik boos ben, dan denk ik even aan de ademhaling, word ik rustig en zeg ik tegen mezelf: ‘Oké, ’t is niets, stoppen en gewoon weer voortdoen.’
  • Vroeger was ik niet echt tevreden over mezelf, ik werd gepest omdat ik te dik was, maar nu heb ik me daarover gezet en kijk ik op mijn manier hoe ik me mooi vind.
  • Als ik eerst eens tot mezelf kom, en diep in- en uitadem, kan ik precies beter nadenken.
  • Ik ben verdraagzamer dan vroeger als het om kleine dingen gaat.
  • Vroeger ging ik meer door met ruziemaken met mijn ouders. Nu stop ik vroeger, waardoor ik beter overeen kom met hen.
  • Vroeger kon ik me niet goed concentreren omdat ik aan andere dingen zat te denken. Nu word ik rustig met de ademhaling en zeg ik: ‘Kom op, doe gewoon voort.’
  • Als ik stress heb voor een toets, dan denk ik aan een berg en voel ik me krachtiger.
  • Als ik vroeger een beetje achter zat op mijn werk, sloeg ik in paniek. Nu word ik eerst een beetje rustig, zet alles op een rijtje en ga gewoon terug aan de slag.
  • Je mag zijn wie je bent, je hoeft niet te veranderen voor de ander.

Casus
Simon, 11 jaar, zit dit schooljaar in het vijfde leerjaar bij juf Claudia. Voor het project KM in de klas van start gaat, ervaart de leerkracht de jongen als iemand die heel moeilijk sociale contacten legt. Hij is steeds op zoek naar aansluiting bij andere kinderen, maar verkrampt om initiatief te nemen of in te gaan op andermans initiatief om contact te zoeken. Zowel op de speelplaats als in de klas komt hij heel gesloten over. Verder noemt juf Claudia hem een zeer plichtbewust kind, dat steeds doet wat er van hem wordt verwacht. Zijn perfectionistische ingesteldheid zorgt vaak voor frustratie wanneer iets niet ‘perfect’ verloopt. De leerkracht geeft Simon 1/5 voor sociale vaardigheden voor KM training.

Na vier sessies herkent de juf Simon niet meer. Op sociaal-emotioneel vlak merkt ze een enorme vooruitgang. Ze vertelt dat Simon sinds kort een nieuwe vriend op de school heeft, dat hij veel meer glimlacht en lichamelijk contact opzoekt en toelaat. Zo zit hij tijdens de speeltijd soms eens op schoot bij meisjes, wat hij vroeger nooit deed. De juf merkt dat de jongen nu een sociale aanvoeling heeft zoals de gemiddelde leerling. Ze benadrukt de resultaten op sociaal vlak.

Simon geeft zelf aan dat hij zijn plek heeft gevonden binnen de groep en dat hij meer zichzelf durft te zijn bij zijn vriend. De juf ziet dat hij vlotter samenwerkt met andere leerlingen, zowel jongens als meisjes. Na de training geeft ze Simon een score 3/5 voor sociale vaardigheden. (Citaat uit het onderzoeksproject)

Opleiding tot KM mindfulnesstrainer voor kinderen
Inschrijvingsvoorwaarden zijn:

  • minstens twee keer de acht-wekentraining MBCT gevolgd te hebben;
  • de training mindful opvoeden gevolgd te hebben bij KM;
  • inquiry-technieken gevolgd te hebben;
  • vijf stiltedagen gevolgd te hebben.

De eigenlijke training bestaat uit acht halve dagen, een stageperiode en het indienen van een paper.

Meer info:
Mindfulness met kinderen, uitgeverij Witsand

Mindful omgaan met plagen en pesten, uitgeverij ACCO

Mindful omgaan met kinderangsten, uitgeverij ACCO

Mindful opvoeden, uitgeverij Witsand

Frog De Wenskikker, uitgeverij De Eenhoorn
KiddyMinds Mindfulness voor kinderen
Veronique Benoit
Bachtekerkstraat 16
9800 Deinze Belgie
+32.9.386.94.31
www.kiddyminds.be
veronique@kiddyminds.be